28 listopada przypada 70. rocznica śmierci Anny Mahrburg (1923-1947), bohaterskiej łączniczki wileńskiej AK. Uroczystości odbędą się w Zakopanem 25 i 26 listopada.
Program uroczystości:
sobota 25.11.2017 r., godz.17.00, sala obrad Urzędu Miasta Zakopane, ul. Kościuszki 13
- Piotr Szubarczyk - Biuro Edukacji Narodowej IPN Gdańsk - Danuta Siedzikówna "Inka"
- dr Leon Popek - Wydział Kresowy Biura Poszukiwań i Identyfikacji IPN Warszawa - Prace
Biura Poszukiwań i Identyfikacji IPN na terenie Litwy i Białorusi
- Stowarzyszenie "Odra-Niemen" - akcje Stowarzyszenia dla naszych Rodaków na Kresach.
- Gawędy weteranów i śpiewanie w harcerskim kręgu
niedziela 26.11.2017 r., godz. 11.00, kościół p.w. św. Rodziny, ul. Krupówki 1A
- uroczysta msza św. w intencji śp. Anny Mahrburg oraz żołnierzy AK
- przejście na cmentarz parafialny przy ul. Nowotarskiej w Zakopanem
- uroczystości na cmentarzu przy ul. Nowotarskiej
Organizatorzy: Instytut Pamięci Narodowej, Miasto Zakopane, Fundacja "Historia-Pamięć-Edukacja".
Anna Izabela Mahrburg - urodziła się 23 stycznia 1923 r. w Ugoszczy
pow. Rypin. Pochodziła z bardzo patriotycznej Rodziny. Jej matka Zofia z
Rusieckich (1894-1971) była jedną z ośmiorga dzieci Józefa i Marii z
Kościelewskich będących dziećmi zesłańców. Ziemiańskiej rodzinie Rusieckich
carat skonfiskował majątek za udział w Powstaniu Styczniowym. Rodzice Zofii
utrzymywali się z dzierżawionych majątków w obwodzie Bobrujskim, na terenach
odebranych przez Rosję Rzeczpospolitej podczas II Rozbioru w 1793 r. Wychowali
swoje dzieci w duchu polskim, w oczekiwaniu na upadek zaborców -
zmartwychwstanie Polski. Po rewolucji bolszewickiej rodzina przenosi się w
okolice Rypina i tu ze związku Zofii i Ottona Mahrburga (1883-1962), uczestnika
wojny polsko-bolszewickiej, rodzi się Anna Izabela. W 1928 przenoszą się na
Wileńszczyznę. Wybuch wojny nie przerywa Annie nauki w wileńskim gimnazjum -
nastąpi to dopiero wraz z wkroczeniem sowieckich oddziałów 18 IX. Kontynuuje
naukę na tajnych kompletach. Od połowy 1940 r. należy do grupy dwunastu
dziewcząt - łączniczek o kryptonimie "Kozy" podlegających dowodzonej
przez Stanisława Kiałkę komórce legalizacji wileńskiej Komendy ZWZ (później AK)
zajmującej się m.in. wytwarzaniem fałszywych dokumentów. Zespół ten
zorganizowała nauczycielka Anny - Maria Tomkiewicz "Grażyna". W dwa
lata później, podczas niemieckiej okupacji, "Grażyna" zostaje
aresztowana i po torturach w Gestapo, niewydawszy nikogo, zostaje zamordowana 18
XII 42 w Ponarach. 28 VI 43 (będąc w trakcie zdawanej tajnie matury) Anna
Mahrburg zostaje aresztowana razem z dwiema koleżankami przy przekazywaniu
poczty konspiracyjnej. Torturowana przez gestapowców, nie chcąc nikogo wydać,
stara się popełnić samobójstwo skacząc z drugiego piętra budynku w którym ją
przesłuchiwano. Po pobycie w szpitalu ze złamanymi nogami w gipsie zostaje
umieszczona w wileńskim więzieniu na Łukiszkach. Przełożeni z AK spowodowali,
że w zamian za łapówkę w złocie nie została zamordowana tylko przekazano ją w
lutym 1944 do obozu pracy w Prawieniszkach koło Kowna. 14 VII 44 Komendant
Okręgu Wileńskiego AK - gen. A. Krzyżanowski nadał jej Order Virtuti Militari
za walkę z okupantem i niezłomną postawę w śledztwie. Została zwolniona z obozu
5 VIII 44. W miesiąc po powrocie Anny do domu NKWD aresztuje jej matkę Zofię
również łączniczkę AK (wróci do Polski po 11 latach łagrowej katorgi).
Zagrożona wywózką na wschód pozostała rodzina Mahrburgów wyjeżdża z Wilna i
osiedla się w Inowrocławiu, później w Toruniu. Anna podejmuje pracę
nauczycielki, rozpoczyna studia. Wycieńczona przejściami choruje i umiera 28 XI
1947 podczas kuracji w Zakopanem.
(APM)






