W niedzielę, 26 listopada w Sanktuarium Najświętszej Rodziny w Zakopanem odbyła się uroczysta Msza Święta w intencji śp. Anny Mahrburg oraz żołnierzy Armii Krajowej. Po mszy poczty sztandarowe, rodzina, przedstawiciele władz, goście oraz harcerze przeszli na Nowy Cmentarz Parafialny przy ul. Nowotarskiej. Tu proboszcz Bogusław Filipiak poświęcił nowy nagrobek bohaterskiej łączniczki wileńskiej AK, wykonany przez Andreja Mrowcę nauczyciela Zespołu Szkół Plastycznych im. Antoniego Kenara. Zebrani na czele z Burmistrzem Miasta Zakopane Leszkiem Dorulą złożyli kwiaty i znicze oraz odśpiewali Hymn Polski.
Dzień wcześniej, w ramach uroczystości z okazji 70. rocznicy śmierci Anny Mahrburg, w sali obrad Urzędu Miasta Zakopane odbyła się sesja naukowa zorganizowana przez Instytut Pamięci Narodowej.
Anna Izabela Mahrburg - urodziła się 23 stycznia 1923 r. w Ugoszczy pow. Rypin. Pochodziła z bardzo patriotycznej Rodziny. Jej matka Zofia z Rusieckich (1894-1971) była jedną z ośmiorga dzieci Józefa i Marii z Kościelewskich będących dziećmi zesłańców. Ziemiańskiej rodzinie Rusieckich carat skonfiskował majątek za udział w Powstaniu Styczniowym. Rodzice Zofii utrzymywali się z dzierżawionych majątków w obwodzie Bobrujskim, na terenach odebranych przez Rosję Rzeczpospolitej podczas II Rozbioru w 1793 r. Wychowali swoje dzieci w duchu polskim, w oczekiwaniu na upadek zaborców - zmartwychwstanie Polski. Po rewolucji bolszewickiej rodzina przenosi się w okolice Rypina i tu ze związku Zofii i Ottona Mahrburga (1883-1962), uczestnika wojny polsko-bolszewickiej, rodzi się Anna Izabela. W 1928 przenoszą się na Wileńszczyznę. Wybuch wojny nie przerywa Annie nauki w wileńskim gimnazjum - nastąpi to dopiero wraz z wkroczeniem sowieckich oddziałów 18 IX. Kontynuuje naukę na tajnych kompletach. Od połowy 1940 r. należy do grupy dwunastu dziewcząt - łączniczek o kryptonimie "Kozy" podlegających dowodzonej przez Stanisława Kiałkę komórce legalizacji wileńskiej Komendy ZWZ (później AK) zajmującej się m.in. wytwarzaniem fałszywych dokumentów. Zespół ten zorganizowała nauczycielka Anny - Maria Tomkiewicz "Grażyna". W dwa lata później, podczas niemieckiej okupacji, "Grażyna" zostaje aresztowana i po torturach w Gestapo, niewydawszy nikogo, zostaje zamordowana 18 XII 42 w Ponarach. 28 VI 43 (będąc w trakcie zdawanej tajnie matury) Anna Mahrburg zostaje aresztowana razem z dwiema koleżankami przy przekazywaniu poczty konspiracyjnej. Torturowana przez gestapowców, nie chcąc nikogo wydać, stara się popełnić samobójstwo skacząc z drugiego piętra budynku w którym ją przesłuchiwano. Po pobycie w szpitalu ze złamanymi nogami w gipsie zostaje umieszczona w wileńskim więzieniu na Łukiszkach. Przełożeni z AK spowodowali, że w zamian za łapówkę w złocie nie została zamordowana tylko przekazano ją w lutym 1944 do obozu pracy w Prawieniszkach koło Kowna. 14 VII 44 Komendant Okręgu Wileńskiego AK - gen. A. Krzyżanowski nadał jej Order Virtuti Militari za walkę z okupantem i niezłomną postawę w śledztwie. Została zwolniona z obozu 5 VIII 44. W miesiąc po powrocie Anny do domu NKWD aresztuje jej matkę Zofię również łączniczkę AK (wróci do Polski po 11 latach łagrowej katorgi). Zagrożona wywózką na wschód pozostała rodzina Mahrburgów wyjeżdża z Wilna i osiedla się w Inowrocławiu, później w Toruniu. Anna podejmuje pracę nauczycielki, rozpoczyna studia. Wycieńczona przejściami choruje i umiera 28 XI 1947 podczas kuracji w Zakopanem.
Organizatorzy: Instytut Pamięci Narodowej, Miasto Zakopane, Fundacja "Historia-Pamięć-Edukacja"
(MJZ)






