Władze gmin uczestniczących w projekcie LIFE spotkały się z Marszałkiem Województwa Małopolskiego Jackiem Krupą, aby omówić bieżącą sytuację z finansowaniem projektu. Uzgodniono, że w ciągu dwóch tygodni podjęte zostaną decyzje co do kontynuacji realizacji projektu.

Przedstawiciel miasta Naczelnik Wydziału Ochrony Środowiska Andrzej Fryźlewicz z upoważnienia Burmistrza Miasta Zakopane Leszka Doruli zadeklarował chęć realizacji projektu nawet przy braku wsparcia finansowego.

Projekt zintegrowany LIFE “Wdrażanie Programu ochrony powietrza dla województwa małopolskiego – Małopolska w zdrowej atmosferze” został we wrześniu 2015 r. wybrany przez Komisję Europejską jako najlepszy projekt w Europie i uzyskał dofinansowanie ze środków programu LIFE w wysokości 10 mln Euro. Jego celem jest wsparcie gmin w Małopolsce w realizacji zadań z zakresu ochrony powietrza. Realizacja projektu jest jednak opóźniona i niepewna ze względu na oczekiwanie na decyzję Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej o współfinansowaniu projektu.

Program LIFE to jedyny instrument finansowy Unii Europejskiej poświęcony współfinansowaniu projektów z dziedziny ochrony środowiska i klimatu. Jego głównym celem jest wspieranie procesu wdrażania wspólnotowego prawa ochrony środowiska, realizacja unijnej polityki w tym zakresie, a także identyfikacja i promocja nowych rozwiązań dla problemów dotyczących środowiska w tym przyrody.

Przystąpienie do zintegrowanego programu LIFE jest tylko jednym z wielu kroków podejmowanych przez władze Miasta Zakopane w trosce o środowisko. Po wprowadzeniu Planu Gospodarki Niskoemisyjnej (PGN) wraz z Planem Ograniczenia Niskiej Emisji oraz Planem Mobilności Miejskiej dla Gminy Miasto Zakopane w grudniu 2015 r., następnym etapem jest zwrócenie się do dysponentów funduszy pomocowych o ich dostosowanie do potrzeb mieszkańców i otwarcie źródeł dofinansowania na termomodernizację.

Aktualnie trwają prace nad projektem rozwoju miejskiej sieci ciepłowniczej i gazowej. W tym celu dnia 11 lutego odbyło się specjalne posiedzenie Komisji Ekonomiki i Gospodarki Komunalnej Rady Miasta Zakopane, na którym prowadzone były rozmowy z nowym prezesem PEC Geotermii Podhalańskiej S.A. Wojciechem Ignacokiem, na temat zwiększenia zasięgu sieci ciepłowniczej, z której aktualnie korzysta około 35 % odbiorców. Duże budynki w większości są już do niej podłączone, natomiast wielu małych odbiorców do tej pory nie może z niej korzystać. Miasto podejmuje więc kompleksowe działania, aby zwiększyć dostęp do ekologicznych źródeł ciepła, w tym głównie z Geotermii Podhalańskiej. Równolegle prowadzone są również działania mające na celu podłączenie nowych budynków do sieci gazowniczej, z której na dzień dzisiejszy korzysta około 25 % odbiorców.

Miasto Zakopane przystępuje również do pilotażowego programu DRATEWKA, mającego na celu redukcję niskiej emisji w oparciu o wykorzystanie lokalnych zasobów biomasy. Program ten prowadzony jest wspólnie z Instytutem Gospodarki Surowcami Mineralnymi i Energią PAN. Jednocześnie nadal jest udzielane wsparcie finansowe na wymianę nieekologicznych źródeł ogrzewania. Aktualnie jest ono poszerzane, tak aby mieszkańcy w przypadku braku technicznej możliwości podłączenia się do sieci geotermalnej lub gazowej mogli wymieniać stare piece węglowe na kotły V klasy – wysokowydajne i niskoemisyjne.

Aby działać kompleksowo władze Zakopanego kładą również duży nacisk na usprawnienie komunikacji zbiorowej. W tym celu od października 2015 do marca tego roku realizowane jest pierwsze w historii Zakopanego "Kompleksowe Badania Ruchu". Aktualnie badania przeprowadzane są wśród turystów przebywających na wypoczynku w hotelach i pensjonatach. Już 11 kwietnia rusza pierwsza linia miejska, obsługiwana przez nowoczesne i najbardziej ekologiczne autobusy Solaris Urbino 8,9, z silnikiem spełniającym najwyższe europejskie normy związane z ochroną środowiska - Euro 6. Linia ta będzie kursowała na trasie: Rejon Dworców - Równia Krupowa - Aleje 3-go Maja Dolne - Kasprowicza - Spyrkówka I - Spyrkówka II - Harenda - Harenda Szkoła - Ustup Lewiatan - Ustup Olcza - Wojdyły - Olcza Stachonie - Olcza Kościół - Olcza Mrowce - Olcza Huty - Oberconiówka - Pardałówka 2 - Pardałówka 1 - Imperial - Rondo Jana Pawła II - Parcele Urzędnicze - Watra - Równia Krupowa - Aleje 3-go Maja Górne. Dwa kolejne autobusy obsługujące drugą linię wyruszą na ulice Zakopanego 1 września tego roku.

Efektem podejmowanych już wcześniej przez miasto działań, takich jak:

  • dopłaty do wymiany kotłów;
  • remonty i modernizacja ciągów komunikacyjnych;
  • regularne czyszczenie nawierzchni dróg metodą na mokro;
  • termomodernizacja gminnych obiektów użyteczności publicznej;
  • nadanie przez burmistrza uprawnień Straży Miejskiej pozwalających kontrolować prywatne posesje celem wyeliminowania przypadków spalania odpadów;
  • edukacja ekologiczna;
  • nasadzanie drzew i krzewów;
  • skuteczne wprowadzenie systemu gospodarowania odpadami zgodnie z wymogami ustawy o odpadach oraz ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach

- jest systematyczna poprawa stanu powietrza, co można zaobserwować na podstawie rocznych raportów i analiz zmian powietrza prowadzonych i publikowanych przez Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska.

Tak więc obecnie Zakopane posiada wypracowany kierunek rozwoju w zakresie działań zmierzających do ograniczenia niskiej emisji, które są wdrażane i realizowane. Jednak aby działania Zakopanego poprawiające stan powietrza były skuteczne, powinny zostać również wsparte przez sąsiednie gminy. Współpracą miasto chce objąć także wszystkich zainteresowanych tym tematem mieszkańców oraz organizacje.

(MJ)