Przed rozpoczęciem konferencji jej uczestnicy zgromadzili się na Starym Cmentarzu przy grobie prof. Wacława Felczaka, składając kwiaty i zapalając znicze.
W Urzędzie Miasta Burmistrz Leszek Dorula przywitał uczestników konferencji, a wśród nich Konsul Generalną Węgier dr hab. Adrienne Körmendi oraz gości z Węgier, współorganizatorów wydarzenia z Instytutu Historii Uniwersytetu Jagiellońskiego na czele z Zastępcą Dyrektora Instytutu dr hab. Stanisławem Pijajem, a także liczną młodzież.
- W dniu dzisiejszym w Zakopanem zgromadziła nas przede wszystkim postać profesora Wacława Felczaka – kuriera tatrzańskiego, wysłannika rządu RP na uchodźstwie, aresztowanego i więzionego przez komunistyczne władze. Tak przede wszystkim pamiętają go Polacy. Z kolei Węgrzy pamiętają z pewnością jego późniejszą działalność i istotną rolę, jaką odegrał w formowaniu się demokratycznej opozycji węgierskiej, która doprowadziła do upadku ustroju komunistycznego na Węgrzech w 1989 roku. Mieszkańcy Zakopanego wspomną jeszcze, że ostatnie lata życia spędził właśnie w naszym mieście i tu został pochowany. Dziś chcemy wspólnie upamiętnić tego wielkiego patriotę i wybitnego historyka, przypomnieć łącząca nasze kraje historię, a także poprzez to wyjątkowe spotkanie zacieśnić polsko-węgierską przyjaźń – powiedział Burmistrz zapraszając do wysłuchania ciekawych referatów, a następnie do owocnej dyskusji.
Podczas konferencji referaty wygłosili dr Wojciech Frazik, dr Anna Delimat, dr Imre Molnar. Referat prof. dr hab. Antoniego Cetnerowicza odczytał dr hab. Stanisław Pijaj. Następnie odbyła się dyskusja panelowa z udziałem prof. dr hab. Michała Pułaskiego, prof. dr hab. Macieja Koźmińskiego, red. Zbigniewa Święcha i dr inż. Michała Stopyry. Większość prelegentów to nie tylko pracownicy naukowi, ale także osoby, które znały prof. Wacława Felczaka i mogły się podzielić wspomnieniami o nim. Spotkanie poprowadził dr hab. Janusz Pezda.
Obecny na konferencji był także Artur Janicki, autor serii filmów „Apo znaczy ojczulek – rzecz o prof. Wacławie Felczaku”, którego egzemplarze przekazał na ręce Burmistrza Leszka Doruli. Podczas konferencji zaprezentowany został także film pt. Bohater Polski i Węgier – Wacław Felczak, którego emisja jest możliwa dzięki uprzejmości i przy współpracy Oddziału TVP SA w Krakowie.
Konferencję patronatem honorowym objęli: dr hab. Adrienne Kormendy – Konsul Generalna Węgier w Krakowie i prof. dr hab. Med. Wojciech Nowak - Rektor Uniwersytetu Jagiellońskiego. Jej organizatorami byli: Miasto Zakopane i Instytut Historii Uniwersytetu Jagiellońskiego.
Prof. Wacław Felczak (ur. 29 maja 1916 w Golbicach, zm. 23 października 1993 w Krakowie) - podczas okupacji był jednym z kurierów tatrzańskich oraz pracował w bazie kurierów Delegatury Rządu na Kraj w Budapeszcie. Po zakończeniu wojny kontynuował w latach 1945-1947 działalność kurierską na rzecz rządu RP na emigracji. W lipcu 1945 r. jako emisariusz ruszył przez " zieloną granicę" do Londynu, by przedstawić władzom Rzeczypospolitej w Londynie motywy i okoliczności likwidacji Polskiego Państwa Podziemnego. Wkrótce wrócił do Polski, by pomóc wysłannikowi rządu na uchodźstwie budować zręby nowej, antykomunistycznej konspiracji cywilnej. Z ostatniej wyprawy wrócił dopiero pod koniec marca 1947 r. Jego status był wtedy wyjątkowy. Wśród wielu kursujących między Polską a Zachodem kurierów wojskowych i partyjnych on był jedynym wysłannikiem rządu RP na uchodźstwie, cieszącym się zaufaniem prezydenta Władysława Raczkiewicza i premiera Tomasza Arciszewskiego, a także przywódców stronnictw politycznych. W tych latach prowadził rozmowy z prawie wszystkimi politykami nurtu niepodległościowego w kraju i na uchodźstwie. Aresztowany w Czechosłowacji w roku 1947. W roku 1948 został po długotrwałym śledztwie skazany na dożywocie. Zwolniony z więzienia po ośmiu latach – w październiku 1956.
Wacław Felczak, systematycznie przyjeżdżając od II połowy lat siedemdziesiątych XX w. na Węgry odegrał istotną rolę w formowaniu się demokratycznej opozycji węgierskiej, która doprowadziła do upadku ustroju komunistycznego na Węgrzech w roku 1989. Młody prawnik Viktor Orbán poprosił go o radę w sprawie kierunków działania na Węgrzech. Usłyszał: "Załóżcie partię polityczną. Prawdopodobnie zamkną was za to, ale wszystko wskazuje na to, że nie będziecie musieli długo siedzieć". W marcu 1988 r. Viktor Orbán wraz z kolegami powołał jedną z najważniejszych węgierskich partii opozycyjnych Związek Młodych Demokratów Fidesz, a w demokratycznym państwie węgierskim został premierem.
Ostatnie lata życia prof. Felczak spędził w Zakopanem. Zmarł w 1993 r. Tragicznym akcentem uroczystości pogrzebowych była śmierć Stanisława Marusarza, podkomendnego Wacława Felczaka w latach wojny, podczas wygłaszania mowy pożegnalnej nad grobem zmarłego.
(AKS)
